Лемківскій Рай / Łemkowski Raj

„І гын, на веру, сме жыли як в Раю” – тоты слова оддают тугу за втраченом Лемковином. То наголовок документального фільму, зреалізуваного в 2019 през Лемківскій Ансамбль Пісні і Танця КЫЧЕРА з Ліґниці. То його перше кінематоґрафічне діло, хоц юж передом ґрупа підняла ся получыня формы акторской з народным танцьом і сьпівом, коли зрыхтувала інсценізацию „Собітка”. Тым разом члены ансамблю, але і іншы запрошены особы, стали перед обєктивом камеры, штобы одтворити штоденне жытя Лемків на рідных землях. Премієрове вказаня фільму „І гын, на веру, сме жыли як в Раю” было в часі 25-літя ЛАПіТ КЫЧЕРА. Од премієры документ не был ниґде удоступнений, што дало можливіст зголосити го до престижового конкурсу 25. Загальнопольского Незалежного Фестівалю Документальных Форм NURT, де вказуют найліпшы польскы документы. Серед 170 зголошеных фільмів закваліфікували 42 продукциі, котры будут вказуваны в часі фестівалю в Кєльцах. На листі выбраных документів нашол ся тіж фільм ЛАПіТ КЫЧЕРА, будете могли го видіти 20.11.2019 о год. 13:00 на велькій сцені Кєлецкого Центру Культуры. А юж тепер в Радіо Лемко мате змогу почути бесіду з Оксаном Терефенко, сценаристком і режысерком „І гын, на веру, сме жыли як в Раю”, котра оповіст, як выглядало творіня фільму, што діяло ся перед і за обєктивом камеры.

Премієра проґраму в пятницю 15.11. о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 18:00.

– – – – – – – – – – – – – –

„I tam naprawdę żyliśmy jak w Raju” – te słowa właściwie oddają tęsknotę za utraconą Łemkowszczyzną. To tytuł filmu dokumentalnego, zrealizowanego w 2019 roku przez Łemkowski Zespół Pieśni i Tańca KYCZERA z Legnicy. To jego pierwsze dzieło w dziedzinie kinematografii, choć już wcześniej grupa podejmowała się połączenia form aktorskich z tradycyjnym tańcem i śpiewem, kiedy przygotowała inscenizację „Sobótka”. Tym razem członkowie zespołu, ale również inne zaproszone osoby, stanęli przed obiektywem kamery, aby odtworzyć codzienne życie Łemków na rodzimej ziemi. Premierowy pokaz filmu „I tam naprawdę żyliśmy jak w Raju” miał miejsce podczas 25-lecia ŁZPiT KYCZERA. Od premiery dokument nie był nigdzie rozpowszechniany, co dało możliwość zgłoszenia go do prestiżowego konkursu 25. Ogólnopolskiego Niezależnego Festiwalu Form Dokumentalnych NURT, gdzie pokazywane są najlepsze polskie dokumenty. Wśród 170 zgłoszonych filmów zakwalifikowano 42 produkcje, które zaprezentowane będą w czasie festiwalu w Kielcach. Na liście wybranych dokumentów znalazł się również film ŁZPiT KYCZERA, będziecie mogli zobaczyć go 20.11.2019 o godz. 13:00 na dużej scenie Kieleckiego Centrum Kultury. A już teraz w Radio Lemko macie możliwość posłuchać wywiadu z Oksaną Terefenko, scenarzystką i reżyserką „I tam naprawdę żyliśmy jak w Raju”, która opowie, jak wyglądało tworzenie filmu, co działo się przed i poza obiektywem kamery.

Premiera programu w piątek 15.11 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 18:00.


на фільмовым пляні (знимкы Соня Гербут) / na planie filmowym (fot. Sonia Herbut)

27. Стрічы в Ґожові / 27. Spotkania w Gorzowie

Ґожівскій кружок Стоваришыня Лемків просит до Театру ім. Ю. Остервы на 27. Стрічы з Лемківском Культуром.
– – – – – – – – – – – – – – – – – – –
Gorzowskie koło Stowarzyszenia Łemków zaprasza do Teatru im. J. Osterwy na 27. Spotkania z Kulturą Łemkowską.

🎶 Čendeš 🎶 Burjan 🎶 Re-Karpaty 🎶 Lemko Tower
💡 Стоваришыня Лемків (Stowarzyszenie Łemków)
🎭 Teatr im. J. Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim

Серце в Камюнці / Serce w Kamionce

В Радіо Лемко бесіда з Миколайом Ксеняком, русиньскым писательом, культурным діячом, учытельом. Вродили ся 4 грудня 1933 рока в Камюнці на Словациі, котра находит ся в окресі Стара Любовня, близко до границі з Польщом. И хоц доросле жытя завело іх до Ружомберку, в творчости сильно вміщене є рідне село, де ся выховали, його краєвиды и жытя люди. О тім є книжка „О камюньскых майстрах”, а найдеме в ній медже іншыма забытых русиньскых дротарів, місцьовы звыкы и обряды. Автор подає народну мудріст в подобі байок и приповідок, котры свобідні будує рымуваным словом. В проґрамі представиме біоґрафію и фраґмент твору автора, але и они сами оповідят о своім жытю, бывшій а и теперішній доли Русинів за полудньовом границьом.

На премієру просиме в середу 13.11 о годині 20:00. Повторіня в суботу і неділю o год. 16:00.

– – – – – – – – – – – – – –

W Radio Lemko wywiad z Mikołajem Kseniakiem, rusińskim pisarzem, działaczem kulturalnym, nauczycielem. Urodził się w 4 grudnia 1933 roku w Kamionce na Słowacji, która znajduje się w okresie Stará Ľubovňa, niedaleko granicy z Polską. Mimo że dorosłe życie zaprowadziło go do Rużomberku, szczególne miejsce w jego twórczości ma rodzima wieś, gdzie się wychował, jej krajobrazy i życie mieszkańców. Temu poświęcona jest książka „О камюньскых майстрах”. Odnajdziemy w niej zapomnianych rusińskich druciarzy, miejscowe zwyczaje i obrzędy. Autor przekazuje ludową mądrość w formie bajek i opowiadań, które z lekkością buduje rymowanym słowem. W programie przestawimy biografię i fragment utworu pisarza, ale również on sam opowie o swoim życiu, minionych i obecnych losach Rusinów mieszkających za południową granicą.

Zapraszamy na audycję w środę 13.11 o godzinie 20:00. Powtórka w sobotę i niedzielę o godz. 16:00.


Миколай Ксеняк зо женом / Mikołaj Kseniak z żoną (fot. Radio Lemko)

Праздник в Самбожу / Święto w Samborzu

10 листопада Церков споминат літурґічну памят великомучениці Параскєвы Пятниці (III в.). В 2018 році в православній вроцлавско-щецінскій єпархіі, в селі Самбож, освятили новий храм з єй святым іменом. 10.11.2019 святкували парохіяльний праздник, до Самбожа приіхали єґомості з Вроцлавя і Єленьой Горы, спільні торжественну літурґію правили о. Євгеній Буйко, о. Василь Савчук і о. Ігор Габура – парох самбірксой парохіі.
– – – – – – – – – – – – –
10 listopada Cerkiew wspomina liturgiczną pamięć wielkiej męczennicy Paraskiewy Piatenki (III w.). W 2018 roku w prawosławnej diecezji wrocławsko-szczecińskiej, we wsi Samborz, konsekrowano nową świątynię z jej świętym imieniem. 10.11.2019 obchodzono święto parafialne, do Samborza przyjechali duchowni z Wrocławia i Jeleniej Góry, uroczystą liturgię wspólnie odprawili ks. Eugeniusz Bójko, ks. Bazyli Sawczuk oraz ks. Igor Habura – proboszcz samborskiej parafii.












знимкы Наталія Цьолка / zdjęcia Natalia Ciołka

Свята Параскєва Пятниця / Święta Paraskiewa Piatenka

Тропар:

Премудрая i всехвальная Христова мучениця Параскєва, мужескую крiпость приiмши, женскую же немощь отвергши, дiавола побiди і мучителя посрами, вопiющи i глаголющи: приiдите, тiло моє мечем ссеците и огнем сожгите, аз бо, радующися, iду ко Христу, Жениху моєму. Тоя молитвами, Христе Боже, спаси души наша.

Кондак:

Всесвятоє i непорочноє мученiє принесши, яко вiно пречестноє, безсмертному Жениху Христу, Ангельскоє ликостоянiє возвеселила єси i побiдила єси демонскiє козни. Сего ради тя честно вiрою чтим, мученице Параскєво многострадальная.

10 листопада Церков споминат літурґічну памят великомучениці Параскєвы Пятниці (III в.). Кількіст церков збудуваных в єй чест сьвідчыт о велькій любови до святой. В чысленных лемківскых селах, такых як Чырна, Дальова, Новиця мож найти деревяны церковці під єй покровом. В 2018 році в православній вроцлавско-щецінскій єпархіі освятили новий храм з єй святым іменом. Чым прославила ся свята Параскєва, же нашла так вельку пошану серед вірных, як выглядала єй дорога до святости і о што молят ся до ней люде? Почуєте о тім в Радіо Лемко.

Просиме на авдицию в неділю (10.11) о годині 20:00. Повторіня в наступну суботу і неділю (16-17.11) о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – –

10 listopada Cerkiew wspomina liturgiczną pamięć wielkiej męczennicy Paraskiewy Piatenki (III w.). Ilość cerkwi zbudowanych w jej cześć świadczy o wielkiej miłości narodu do świętej. W wielu łemkowskich wsiach, takich jak Czarna, Daliowa, Nowica można znaleźć drewniane cerkiewki pod jej wezwaniem. W 2018 roku w prawosławnej diecezji wrocławsko-szczecińskiej konsekrowano nową świątynię z jej świętym imieniem. Czym zasłynęła św. Paraskiewa, że zyskała tak głęboki szacunek wśród wiernych? Jak wyglądała jej droga do świętości i o co modlą się do niej ludzie? Usłyszycie o tym w Radio Lemko.

Zapraszamy na audycję w niedzielę (10.11) o godzinie 20:00. Powtórka w kolejną sobotę i niedzielę (16-17.11) o godz. 14:00.

Од Акселя до Демая / Od Axela do Demaja

В найближшым поґрамі почуєте історию, як недяка до інструменту перемінила ся в пасию. Просиме на авдицию посвячену лемківскому ансамбльови ДЕМАЙ з Ґромадкы. Члены ансамблю – Генрик Демай, Катерина Демай і Ґжеґож Соловскі – заберут нас в подорож в часі. Нашы гості оповідят, як ґрупа розвияла ся протягом років, як стежкы жытя переплітали ся з дольом ансамблю і як любов до музикы і сценічний фах переказаний был малолітній Касі. Все усьміхнена сьпівачка ДЕМАЯ веселит нас на чысленных весілях, забавах і фестівалях. В проґрамі не бракне цєкавых і веселых анеґдот, тай доброй музикы, так з теперішнього і старого репертуару ґрупы. Будете могли почути тіж ахівальны награня з 90. років, доступны лем на маґнетофоновых касетах.

Премієра проґраму в пятницю (8.11) о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о 18:00.

– – – – – – – – – – – – –

W najbliższym programie usłyszycie historię, jak niechęć do instrumentu przerodziła się w pasję. Zapraszamy na audycję poświęconą łemkowskiemu zespołowi DEMAJ z Gromadki. Członkowie zespołu – Henryk Demaj, Katarzyna Demaj i Grzegorz Sołowski – zabiorą nas w podróż w czasie. Nasi goście opowiedzą, jak grupa ewoluowała na przestrzeni lat, jak życiowe ścieżki splatały się z losami zespołu oraz jak miłość do muzyki i sceniczny fach przekazany został nastoletniej Kasi. Zawsze uśmiechnięta wokalistka DEMAJa raduje nas śpiewem na licznych weselach, zabawach i festiwalach. W programie nie zabraknie ciekawych i zabawnych anegdot, a także dobrej muzyki, zarówno z obecnego, jak i starego repertuaru grupy. Będziecie mogli usłyszeć również archiwalne nagrania z lat 90., dostępne tylko na kasetach magnetofonowych.

Premiera programu w piątek (8.11) o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o 18:00.



Ансамбль ДЕМАЙ (знимка з архіву ґрупы) / Zespół DEMAJ (fot. z archiwum grupy)

Ищы мене повивали, а юж мі тя обіцяли / Jeszcze mnie powijali, a już mi cię obiecali

Кермеш, кермеш, Бог тя створил
Я ся на тя давно строіл,
ищы мене повивали,
а юж мі тя обіцяли

Так за словами лемківского поеты Якова Дудры сьпівали Лемкы в кермешовий час. На
Рождество Богородиці до Дудрового села приіхали гості не лем з рідных гір. Было як давно,
бо лосянам зацло ся за торжественныма кермешами. Што при нагоді церковного праздника
одсвяткували в Лоси? Якых сьпівів іщы не чула лосяньска церков? Чи лосяне старали ся о
кермешовых гости? Одповіди не лем на тоты зьвіданя почуєте в нашім проґрамі!

На премієру просиме в середу 6.11 о годині 20:00. Повторіня в суботу і неділю o год. 16:00.

– – – – – – – – – – – – – – –

Kermesz, kermesz, Bóg cię stworzył,
Ja się na cię dawno stroił,
jeszcze mnie powijali,
a już mi cię obiecali

Tak według słów łemkowskiego poety Jakowa Dudry śpiewali Łemkowie w czasie „kermeszu” –
święta patronalnego miejscowej cerkwi. Na święto Narodzenia NMP do Dudrowej wsi przyjechali
goście nie tylko z gór. Było tak jak kiedyś, bo mieszkańcy Łosia długo marzyli o zorganizowaniu
„kermeszu” tak uroczystego, jak zwykli robić to dawniej. Co przy okazji święta cerkiewnego
również celebrowano? Jakich śpiewów jeszcze nie słyszała miejscowa świątynia? Czy gospodarze kermeszu
dobrze ugościli przybyłych? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań usłyszycie w naszym programie!

Na premierę zapraszamy w środę 6.11 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 16:00.


Церков Рождества Богородиці в Лоси / Cerkiew Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Łosiu (fot. Lemko TV)