Як чорт волка з дерева вытесал / Jak diabeł wilka z drzewa wyciosał

Чловек все мал потребу пояснити вшытко вокруг себе. А што не годен было доказати, треба было іншым способом представити, чи то явиска природы, натуру зьвірят чи людскы хыбы – вшытко тото і іщы веце помагали зрозуміти леґенды і оповісткы. Давно подаваны устні, выслухуваны при ватрі або на теплім запецку, оповіданы през старшых, што мали вельку пошану. Гнеска вдякы записком з тереновых експедиций можеме познати оповісти, што ся голосили на Лемковині веце як 120 років тому. А тепер будете могли іх послухати в Радіо Лемко, дознате ся медже іншыма о тім, чом вільха червена і як своі быкы на ярмаку треба хвалити. На стрічу з лемківскыма леґендами з 1900 рока просит Грицко Суханич.

Премієра проґраму в середу 24.03.2021 о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – –

Człowiek zawsze miał potrzebę wyjaśnić wszystko wokół siebie. A czego nie sposób było udowodnić, należało przedstawić innym sposobem, czy to zjawiska przyrody, naturę zwierząt, czy ludzkie przywary – wszystko to i wiele więcej pomagały zrozumieć legendy i opowiastki. Dawniej przekazywane ustnie, wysłuchiwane przy ognisku bądź na ciepłym zapiecku, opowiadane przez starszych, cieszących się autorytetem. Dzisiaj dzięki zapisom z ekspedycji terenowych możemy poznać opowieści, które głoszone były na Łemkowszczyźnie ponad 120 lat temu. A teraz będziecie mogli posłuchać ich w Radio Lemko, dowiecie się między innymi o tym, dlaczego olcha jest czerwona i jak swoje byki na jarmarku chwalić trzeba. Na spotkanie z łemkowskimi legendami z 1900 roku zaprasza Grzegorz Suchanicz.

Premiera programu w środę 24.03.2021 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.

На екрані передвоєнного кіна / Na ekranie przedwojennego kina

Того рока минят 110 років, як вродил ся Влодзімєж Лозіньскі, а так направду Володимир Логаза, сын Девнозия і Маріі з роду Ґромосяків. Певно декотры з Вас виділи го на екрані телевізора і ани не подумали, же то Лемко з Крениці, котрого з рідной Лемковины понесло до велького сьвіта. Правдоподібні він як єдиний Лемко в 30. роках был зьвіздом польского кіна і театру, могли сте го видіти в знаным фільмі „Знахор” з 1937 рока. О його жытю і короткій карєрі, яку перервала ІІ Cьвітова Війна, тай о родині, што міцно причынила ся до розвитку суспільных справ в лемківскій громаді, оповіст Вам Данько Горощак.

Премієра проґраму в середу 17.03.2021 о год. 20:00. Повторіня проґраму в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – –

W tym roku mija 110 lat od narodzin Włodzimierza Łozińskiego, a właściwie Wołodymyra Łohazy, syna Dionizego i Marii z rodu Gromosiaków. Pewnie niektórzy z Was widzieli go na ekranie telewizora i nawet nie przyszło Wam do głowy, że to Łemko z Krynicy, którego z rodzimej Łemkowszczyzny zaniosło do wielkiego świata. Prawdopodobnie był on jedynym Łemkiem, będącym w latach 30. gwiazdą polskiego kina i teatru, mogliście zobaczyć go w znanym filmie „Znachor” z 1937 roku. O jego życiu i krótkiej karierze, przerwanej przez II Wojnę Światową, a także o rodzinie, która mocno przyczyniła się do rozwoju spraw społecznych w łemkowskim środowisku, opowie Wam Daniel Horoszczak.

Premiera programu w środę 17.03.2021 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.


Знимкы зо збіркы НЦА / Zdjęcia ze zbiorów NAC

Вкажме, же сме! #ялемко / Pokażmy, że jesteśmy! #jalemko

1 квітня 2021 рока начне ся в Польщи Повселюдний Спис Населіня, в котрім будеме мати можливіст задеклярувати свою народніст і язык. То нагода, штобы в шырокім державным просторі вказати ся як лемківска громада, же серед жытелів сут Лемкы, котры мают свій материньскій язык, сут тіж люде, котры по части чуют ся Лемками і годны выбрати дві народности. Треба нам знати, же спис має велькє значыня для нашой будучности, од того залежати будут нашы можливости в сфері культурных, осьвітовых чи суспільных ініциятив. По іншы рокы орґанізуваны были інформацийны акциі, котры мали усьвідомляти Лемкам іх права до декляруваня свойой народности і языка. Гнеска про епідемію подібне діяня тяжко перевести, зато треба перенести го до сьвіта онляйн. Взяли ся за тото молоды Лемкы, котры стоят о нашы справы – на потребы спису створили проєкт #ялемко. Што ся ховат під тым гаштаґом? Суспільна ініциятива люди, што мают богаты здібности і таланты, посвячают світ труд і час, штобы вказати, же Лемкы сут і мают што повісти. В проґрамі Радіо Лемко проєкт представит єдна з ініцияторок – Югаска Сьпяк, котра порадит тіж слухачам, што каждий з нас може зробити для нашой громады.

Премієра проґраму в середу 10.03.2021 о год. 20:00. Повторіня проґраму в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – –

1 kwietnia 2021 roku rozpocznie się w Polsce Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań, w którym będziemy mieć możliwość zadeklarować swoją narodowość i język. To okazja, by w szerokiej państwowej przestrzeni pokazać się jako łemkowska społeczność, że wśród obywateli są Łemkowie, którzy mają swój ojczysty język, są również osoby, które częściowo czują się Łemkami i mogą wybrać dwie narodowości. Musimy wiedzieć, że spis ma duże znaczenie dla naszej przyszłości, od tego zależeć będą nasze możliwości w sferze kulturalnych, edukacyjnych czy społecznych inicjatyw. W ubiegłych latach organizowane były akcje informacyjne, które miały uświadamiać Łemkom ich prawa do deklarowania własnej narodowości i języka. Dziś w okolicznościach epidemii podobne działania nie sposób przeprowadzić, dlatego należy przenieść je do świata online. Podjęli się tego młodzi Łemkowie, którzy nie są obojętni naszym sprawom – na potrzeby spisu stworzyli projekt #jalemko. Co kryje się pod tym hashtagiem? Inicjatywa społeczna osób, mających różnorodne zdolności i talenty, poświęcających swój czas i wysiłek, aby pokazać, że Łemkowie są i mają coś do powiedzenia. W programie Radio Lemko projekt przedstawi jedna z inicjatorek – Joanna Śpiak, która również doradzi słuchaczom, co każdy z nas może zrobić dla naszej społeczności.

Premiera programu w środę 10.03.2021 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.


https://jalemko.pl/

Лемкыня в дорозі – БОЛГАРИЯ ч. 2 / Łemkini w podróży – BUŁGARIA cz. 2

В Радіо Лемко зробило ся горячо! Вшытко про подорожничы оповісти о Болгариі. Кєд чули сте першу част проґраму, напевно юж знате, чом Болгария раз познана притігат фурт і не дає о собі забыти. А кєд сте не чули остатню авдицию і рады бы сте отримати жменю туристичных рад, зазрийте до нашого складу. А чого сподівати ся по другій части? Дуууже змісту і придатных вказівок, де вартат поіхати і што видіти. Тепер разом з Оксаном пустиме ся в дорогу і зъіздиме Болгарию вздолж і вшыр. Увидите не лем прекрасны місця над морьом і в горах, навістите памяткы минувшости і засмакуєте гнешнього, але тіж познате культуру Болгарів, в котрій переплітуют ся християньскы традициі з поганьскыма. Маме тіж для Вас несподіванку зо столиці Краіны Руж!

Слухайте нас в середу 3.03.2021 о год. 20:00, повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – – –

W Radio Lemko zrobiło się gorąco! Wszystko za sprawą podróżniczych opowieści o Bułgarii. Jeśli słyszeliście pierwszą część programu, na pewno już wiecie, dlaczego Bułgaria raz poznana wciąż przyciąga i nie daje o sobie zapomnieć. A jeśli nie słyszeliście ostatniej audycji i jesteście chętni otrzymać garść turystycznych rad, zajrzyjcie do naszego archiwum. A czego spodziewać się po drugiej części? Duuużo treści i przydatnych wskazówek, gdzie warto pojechać i co zobaczyć. Teraz razem z Oksaną wyruszymy w trasę i zjeździmy Bułgarię wzdłuż i wszerz. Zobaczycie nie tylko przepiękne miejsca nad morzem i w górach, odwiedzicie zabytki minionego i zasmakujecie współczesności, ale też poznacie kulturę Bułgarów, w której przeplatają się chrześcijańskie tradycje z pogańskimi. Mamy też dla Was niespodziankę ze stolicy Krainy Róż!

Słuchajcie nas w środę 03.03. 2021 o godz. 20:00, powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.






знимкы з приватной збіркы Оксаны Грабан-Ліхтаньской / zdjęcia z prywatnego archiwum Oksany Graban-Lichtańskiej

Лемкыня в дорозі – БОЛГАРИЯ ч. 1 / Łemkini w podróży – BUŁGARIA cz. 1

Найближший проґрам в Радіо Лемко приведе Вам на думку літній одпочынок, шум моря і радістну гостину при балканьскій музиці. Наша редакторка Оксана забере Вас до Болгариі, де мала нагоду жыти, а тепер фурт до ньой вертат і одкрыват штоси нове. Кєд хцете знати, чом Краіна Руж притігат туристів і што можете там зазнати, послухайте наш проґрам. Отримате гідні вказівок, коли найліпше гын поіхати, як найліпше схіснувати час в Болгариі і што треба Вам знати, кєд задумате полетіти без помочы подорожничого бюра. Чекают Вас цєкавинкы, почуєте, чом Болгаре кывают головами інакше, што болгарскій язык має спільного з лемківскым, чом Болгария розславила ся йоґуртом. Здрадиме Вам секрет долговічности Болгарів і выняткового смаку іхньой кухні.

Премієра проґраму в середу 24.02. о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Najbliższy program w Radio Lemko przywiedzie Wam na myśl letni odpoczynek, szum morza i radosne biesiadowanie przy bałkańskiej muzyce. Nasza redaktorka Oksana zabierze Was do Bułgarii, gdzie miała okazję mieszkać, a teraz wciąż do niej wraca i odkrywa coś nowego. Jeśli chcecie wiedzieć, dlaczego Kraina Róż przyciąga turystów i czego możecie tam zaznać, posłuchajcie naszego programu. Otrzymacie wiele wskazówek, kiedy najlepiej tam pojechać, jak najlepiej wykorzystać czas w Bułgarii i co musicie wiedzieć, jeśli zamierzacie polecieć tam bez pomocy biura podróży. Czekają Was ciekawostki, usłyszycie, dlaczego Bułgarzy kiwają głowami inaczej, co język bułgarski ma wspólnego z łemkowskim i dlaczego Bułgaria rozsławiła się jogurtem. Zdradzimy Wam sekret długowieczności Bułgarów i wyjątkowego smaku ich kuchni.

Premiera programu w środę 24.02. o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.

Святочны жычыня в Радіо Лемко / Życzenia świąteczne w Radio Lemko

Христос ся Раждає! Як што рока щыро просиме на святочний проґрам, в котрім почуєте жычыня і поздоровліня нашых слухачів. Несеме Вам коляду і добре слово! Різдвяны желаня в Радіо Лемко 7.01.2020 рока о год. 9:00, 12:00, 15:00, 18:00 і 21:00.
– – – – – – – – – – – –
Chrystos sia Rażdaje! Jak co roku serdecznie zapraszamy na świąteczny program, w którym usłyszycie życzenia i pozdrowienia naszych słuchaczy. Niesiemy Wam kolędę i dobre słowo! Bożonarodzeniowe życzenia w Radio Lemko 7 stycznia o godz. 9:00, 12:00, 15:00, 18:00 і 21:00.

Велия бабы Олены / Wigilia babci Oleny

Кінчыт ся 2020 рік і зачынаме рыхтувати ся до Свят Різдва Христового. Кєд того рока сами мусите зробити Велию і зварити велийны стравы, а не знате, як ся до того взяти, послухайте лемківскых ґаздів! В проґрамі З Ґардеробы Мейк Ляйф Лемко о рыхтуваню до Святого Вечера оповідят Олена і Ваньо Пыжы. Буде традицийні! Што давно іли того вечера, кілко часу на заквашыня потрібує правдива кєселиця і як ю зготовити, з чого робили прикрасы на яличку і якы ворожбы на новий рік приносили бобалькы – о тім довідате ся в Радіо Лемко!

Слухайте юж в середу 30.12 о год. 20:00, повторіня пустиме в суботу і неділю (2-3.01.2021) о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – – –

Rok 2020 dobiega końca i zaczynamy przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia zgodnie z kalendarzem juliańskim. Jeśli w tym roku musicie sami zorganizować wieczerzę i ugotować wigilijne potrawy, a nie wiecie, jak się za to zabrać, posłuchajcie łemkowskich gospodarzy! W programie Z Garderoby Make Life Lemko o przygotowaniach do Wigilii opowiedzą Olena i Wanio Pyrzowie. Będzie tradycyjnie! Co dawniej jadano tego wieczoru, ile czasu na zakwaszenie potrzebuje prawdziwa kieselycia i jak ją przyrządzić, z czego tworzono ozdoby na choinkę i jakie wróżby na nowy rok przynosiły bobalky – o tym dowiecie się w Radio Lemko!

Słuchajcie już w środę 30.12 o godz. 20:00, powtórki wyemitujemy w sobotę i niedzielę (2-3.01.2021) o godz. 14:00.


фот. Міля Пыж / fot. Emilia Pyrz

Різдво Христове в Бортнім / Boże Narodzenie w Bartnem

Гнет за ґреґорияньскым і юлияньскым календарьом засьвітит на небі Вифлеємска Зьвізда і будеме радувати ся з рождества Спасителя. З нагоды надходячых свят Різдва Христового зрыхтували сме для Вас проґрам з циклю „Бер внуку мікрофон в руку!” о лемківскых святочных традициях, котры плекали нашы дідове іщы перед війном. Што з них лишыло ся до гнеска в нашых хыжах? Шановны Мария і Митро Горбалі зо села Бортне оповідят нам о різдвянім часі на Лемковині. Дознате ся, што Лемкы робили в Святий Вечер і Різдво, штобы забезпечыти собі і своім близкым здравля, достаток і добру долю в новім році. О традициі і звыкы зьвідувала Наталия Шута, молода Лемкыня, котрой коріня по сусідскы до нашых гости. Щыро просиме на бесіду!

Премієра проґраму в середу 23 грудня о год. 20:00, повторіня в суботу і неділю (26-27.12) о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – –

Niebawem zgodnie z gregoriańskim i juliańskim kalendarzem na niebie objawi się nam Gwiazda Betlejemska i będziemy radować się z narodzin Zbawiciela. Z okazji nadchodzących świąt Bożego Narodzenia przygotowaliśmy dla Was program z cyklu „Ber wnuku mikrofon w ruku!” o łemkowskich świątecznych tradycjach, kultywowanych przez naszych dziadków jeszcze przez wojną. Co z tego pozostało po dziś dzień w naszych domach? Państwo Maria i Dymitr Horbalowie z Bartnego opowiedzą nam o bożonarodzeniowym czasie na Łemkowszczyźnie. Dowiecie się, co Łemkowie robili w Wigilię i Boże Narodzenie, aby zapewnić sobie i swoim bliskim zdrowie, dostatek i dobrą dolę w nowym roku. O zwyczaje i tradycje pytała Natalia Szuta, młoda Łemkini, której korzenie są częściowo również z Bartnego. Serdecznie zapraszamy na wywiad!

Premiera programu w środę 23 grudnia o godz. 20:00, powtórki w sobotę i niedzielę (26-27.12) o godz. 14:00.


Колядникы, образ Теодора Кузяка з Бортного (Догасаюча ватра, выд. Наша Загорода 2001)
Kolędnicy, obraz Teodora Kuziaka z Bartnego (Dohasajucza watra, wyd. Nasza Zahoroda 2001)


фот. Наталия Шута / fot. Natalia Szuta

Лемківска книжочка біс! / Łemkowska książeczka bis!

Красьні просиме дорогых слухачів на бесіду з представниками Фундациі Стара Дорога, Мартом и Христофором Бутринами. Зайдеме на поєдны поля іх діяльности, а долше присядеме при книжковых выданях, зато же хцеме обвістити о іхній ініциятиві. Фундация задумала другіраз выдрукувати „Лемківску книжочку”, выдану в 2017 році. З той причыны рішыла пустити в інтернеті збірку пінязи, котры мают помочы зъістити тото друкуваня. Почуєте о творіню лемківскых публикаций для діти (і не лем), дознате ся, што можете достати за участ в акциі і чом „Лемківска книжочка” так ся скоро розперхла по людьох. Хоц збірка чысто несподівані вдякы барз щедрій вплаті з дня на ден досягла 100%, орґанізаторы єй не заперают, штобы каждий охочий міг іщы отримати выдавничы дарункы. Мотузок до збіркы: https://zrzutka.pl/jbr9ah

Премієра проґраму в четвер 17.12. о 20:00 годині, повторіня в суботу і неділю о 16:00. Бесіда по польскы.

– – – – – – – – – – – – – – –

Serdecznie zapraszamy naszych słuchaczy na wywiad z przedstawicielami Fundacji Stara Droga, Martą i Krzysztofem Butrynami. Zahaczymy o różne obszary ich działalności, ale bardziej skupimy się na wydaniach książkowych, ponieważ chcemy rozpowszechnić ich inicjatywę. Fundacja pragnie po raz drugi wydrukować „Łemkowską książeczkę”, wydaną pierwotnie w 2017 roku. Dlatego też postanowiła uruchomić internetową zbiórkę pieniędzy — mają one pomóc w zrealizowaniu przedsięwzięcia. Usłyszycie o tworzeniu publikacji łemkowskich dla dzieci (i nie tylko), dowiecie się, co można dostać za udział w akcji i z jakiego powodu nakład „Łemkowskiej książeczki” tak szybko się rozszedł. Chociaż zbiórka dzięki bardzo hojnej wpłacie zupełnie niespodziewanie osiągnęła 100%, to organizatorzy jej nie kończą, żeby chętni mogli jeszcze otrzymać wydawnicze prezenty. Odnośnik do zbiórki: https://zrzutka.pl/jbr9ah

Premiera programu w czwartek 17.12 o godzinie 20:00, powtórki w sobotę i niedzielę o 16:00. Wywiad w języku polskim.

Ощаджай з Таньком! / Oszczędzaj z Tańką!

Конец рока то все час купуваня дарунків і рыхтуваня до свят, а кєбы так при купуваню ощаджати з помочом телефона? А барже „мудрофона”, бо то записаны в ним аплікациі дают нам таку шансу. Оповіст Вам о тім гіст нашого наступного проґраму – Татяна Пласконь, котра в сьвіті цифровых можливости є барз добрі обізнана. Познате м.ін. такы апкы як Goodie, Too good to go, Foodsi ци Zalando. Данько Горощак вывідат ся, што треба зробити, штобы нашы пулярисы не страждали од біды, а мы могли радо терти долоні гейбы корчмар або гандляр на ярмаку, котрий зробил добрий ґешефт. Хто любит ощаджати пінязі? Най не пропустит наш проґрам!

Премієра в віторок 15.12 о год. 20:00, повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – –

Koniec roku to zawsze czas kupowania prezentów i świątecznych przygotowań, a gdyby tak przy zakupach oszczędzać za pomocą telefonu? A raczej smartfona, bo to właśnie zainstalowane w nim aplikacje dają nam taką szansę. Opowie Wam o tym gość naszego kolejnego programu – Tatiana Płaskoń, która w świecie cyfrowych możliwości jest bardzo dobrze zorientowana. Poznacie m.in. takie apki jak Goodie, Too good to go, Foodsi czy Zalando. Dańko Horoszczak dowie się, co należy zrobić, aby nasze portfele nie klepały biedy, a my mogli z zadowoleniem zacierać ręce niczym karczmarz lub handlarz na jarmarku, który zrobił niezły interes. Kto lubi oszczędzać pieniądze? Niech nie przegapi naszego programu!

Premiera we wtorek 15.12 o godz. 20:00, powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.