За свою і не свою свободу / Za swoją i nie swoją wolność

Війна несе за собом жертвы вшелеякого рода, од тых наийменше важных – матеріяльных, по страчене людскє жытя, ци то в своій хыжи, ци на лениі фронту. Не інакше было, коли 1 вересня 1939 року ІІІ Райх наіхал на Польщу, в тім і на Лемковину, де в Польскім Войску служыли лемківскы рекруты. Медже іншыма о выдарінях з першых дни війны і о німецкій окупациі на Лемковині оповідают Панове Адам Барна і Федор Ґоч в своій публикациі з 2011 рока. Книжка „Лемкы в борбі за свою і не свою свободу” єст не лем історичным компендіюм, але головні списом памяти і спомин „добровольців”, што служыли початково в польскім шорі, а на конец війны, найчастіжше примусово, в Червеній Арміі. Ярко Стремецкій просит на авдицию посвячену рекрутам з сел західньой Лемковины, в котрій можете почути о істориі не лем тій з підручників, але од безпосередніх сьвідків з лениі фронту.

Премієра проґраму в середу 19 листопада 2025 о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – –

Wojna niesie ze sobą ofiary, od tych najmniej ważnych – materialnych, po stracone ludzkie życie, czy to w swoim domowym zaciszu, czy na pierwszej linii frontu. Nie inaczej było, kiedy 1 września 1939 roku III Rzesza najechała na Polskę, w tym i na Łemkowynę, gdzie w Wojsku Polskim służyli łemkowscy rekruci. Między innymi o wydarzeniach z pierwszych dni wojny, a także o niemieckiej okupacji na Łemkowynie opowiadają Panowie Adam Barna i Fedor Gocz w swojej publikacji z 2011 roku. Książka „Łemkowie w walce o swoją i nie swoją wolność” jest nie tylko historycznym kompendium, ale przede wszystkim spisem pamięci i wspomnień „ochotników”, służących początkowo w polskich szeregach, a na koniec wojny, najczęściej przymusowo, w Armii Czerwonej. Jarosław Stremecki zaprasza na audycję poświęconą rekrutom z wiosek zachodniej Łemkowyny, w której usłyszycie o historii nie tylko tej z podręczników, ale też przekazanej od bezpośrednich świadków z linii frontu.

Premiera programu w środę 19 listopada 2025 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.

Повіданка Оксаны і Данька / Pogadanka Oksany i Dańka

Даяк так все выходит, же на осін нашы редакторы Оксана Грабан-Ліхтаньска і Данько Горощак мают наогду ся зыйти, а кєд на конец рока зберают ся розмаіты передуманя, та рішыли ся нима з Вами поділити. Оповідят Вам о проєкті „Лемкы – оповіст в фалатках”, з котрым презентували лемківску культуру, історию, язык і Лемковину в велькых містах Польщы – в Любліні, Білымстоці і Вроцлавю. Оксана і Данько побесідуют тіж о гнешнім промуваню Лемків, чудовій роботі молодого поколіня, котре творит разом з Дарийом Кузяк оперу „Голос” і вказує лемківску культуру в публичных медиях. Чи культурны діяня дают ся Лемкам выповісти? Чи мож заєдно промувати і едукувати? До чого хцеме дійти, а што нам непотрібне? Чи сучасна штука є способом высловліня гнешніх Лемків? Якы маме шансы вчыти ся лемківского языка? Кєд мате дяку быти з Оксаном і Даньком в осінний вечер і послухати о лемківскых справах, просиме Вас на проґрам в Радіо Лемко!

Премієра авдициі в середу 5 листопада 2025 р. о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Jakoś tak się zawsze składa, że jesienią nasi redaktorzy Oksana Graban-Lichtańska i Daniel Horoszczak mają okazję się spotkać, a skoro pod koniec roku gromadzą się różne przemyślenia, zdecydowali się nimi z Wami podzielić. Opowiedzą Wam o projekcie „Łemkowie – opowieść w skrakach”, w ramach którego prezentowali łemkowską kulturę, historię, język i Łemkowszczyznę w wielkich miastach Polski – w Lublinie, Białymstoku i Wrocławiu. Oksana i Daniel porozmawiają również o dzisiejszym promowaniu Łemków, wspaniałej pracy młodego pokolenia, które tworzy wspólnie z Darią Kuziak operę „Hołos” oraz pokazuje łemkowską kulturę w publicznych mediach. Czy działania kulturalne pozwalają się Łemkom wypowiedzieć? Czy można jednocześnie promować i edukować? Do czego dążymy, a co jest nam niepotrzebne? Czy współczesna sztuka jest sposobem wyrażania dzisiejszych Łemków? Jakie mamy szanse na naukę języka łemkowskiego? Jeśli macie chęć spędzić z Oksaną i Danielem jesienny wieczór i posłuchać o łemkowskich sprawach, zapraszamy Was na program w Radio Lemko!

Premiera audycji w środę 5 listopada 2025 r. o godz. 20.00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14.00.



Стріча „Лемкы – оповіст в фалатках” в Любліні (фот. ДДК Броновиці)
Spotkanie „Łemkowie – opowieść w skrawkach” w Lublinie (fot. DDK Bronowice)