Miesiąc: maj 2026

Коли гітлерівскы Німці мусіли выцофати ся в 1944 році зо степів ССРР, было знатя, же товариш Сталин з союзниками буде хотіл розвязати німецку справу в середній Европі. Солдаты з радяньскых республик і теренів, котры за порядком были одбиваны з під німецкой окупациі, были рекрутуваны і шмаряны противко силам Вермахту. Прото же фронт ішов тіж през Лемковину, примусово втіляны до Червеной Арміі были тіж Лемкы. Головныма операциями, де воювали нашы воякы, были битвы на Дукляньскым Перевалі і о Моравску Остраву. Щыро просиме на проґрам Ярослава Стремецкого, посвячений війсковому аспектови операций в рамках Фронтів Украінскых і дополніня відомости о Лемках в арміі Осифа Сталина. Буде то нагода не лем познати історичны факты, але тіж спомины участників тых дій, опубликуваны в книжці „Лемкы в борбі за свою і не свою свободу” (А. Барна, Т. Ґоч, 2011).

Премієра проґраму в середу 27 мая 2026р. о год. 20:00, повторіня в суботу і неділю (30-31 мая) о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Kiedy hitlerowskie Niemcy musiały wycofać się w 1944 roku ze stepów ZSRR, było wiadomo, że towarzysz Stalin razem z sojusznikami będzie chciał rozwiązać sprawę niemiecką w środkowej Europie. Żołnierze z radzieckich republik i terenów, które były systematycznie odbijane spod niemieckiej okupacji, byli rekrutowani i rzucani przeciwko siłom Wermachtu. Ponieważ front przechodził również przez Łemkowszczyznę, przymusowo wcielani do Armi Czerwonej byli też Łemkowie. Głównymi operacjami, gdzie walczyli nasi żołnierze, były bitwy na Przełęczy Dukielskiej i o Ostrawę Morawską. Serdecznie zapraszamy na program Jarosława Stremeckiego, poświęcony wojskowemu aspektowi operacji w ramach Frontów Ukraińskich i uzupełnienie informacji o Łemkach w armii Józefa Stalina. Będzie to okazja nie tylko do poznania faktów historycznych, ale również wspomnień uczestników tych wydarzeń, opublikowanych w książce „Lemky v borbi za svoju i ne svoju svobodu” (A. Barna, T. Gocz, 2011).

Premiera programu w środę 27 maja 2026r. o godz. 20:00, powtórki w sobotę i niedzielę (30-31 maja) ogodz. 14:00.

на знимці: Перегляд зброі перед атаком
на мапах: Стороны фронтів, до котрых головні приділяли рекрутів з Лемковины.
Стороны напертя І Украіньского Фронту Червеной Арміі по 8.ІХ.1944 р., за порякдом: І. Операция дукляньско-пряшівска (Дукляньскій перевал) ІІ. Операция моравско-остравска (Моравска Острава) ІІІ. Операция празка,
джерело: „Лемкы в борбі за свою і не свою свободу” А.Барна, Ф.Ґоч, 2011.
– – – – – – – – – – –
na zdjęciu: Przegląd broni przed atakiem
na mapach: Kierunki frontów, do których głównie przydzielani byli zmobilizowani z terenów Łemkowszczyzny.
Kierunki natarcia I Ukraińskiego Frontu Armii Czerwonej po 8.IX.1944 r., kolejno: I. Operacja dukielsko-preszowska (Przełęcz Dukielska) II. Operacja morawsko-ostrawska (Ostrawa Morawska) III. Operacja praska,
źródło: „Lemky v borbi za svoju i ne svoju svobodu” A.Barna, T.Gocz, 2011.

Наш редакторскій дует возме на стільчык палюнку, вино, пивно, самогонку… але нияк не думат іх пити, ани тым барже Вас до того нагваряти. „Ліпше ты ся напий вина – то є добра медицина” – гварит лемківска народна сьпіванка, най Вас тото єднак не зведе! Повіданка Оксаны і Данька то проґрам о важных річах з легкым приджмуріньом ока, не буде заохочати до питя алькогольовых напитків, а барже до задуманя над іх бытністю в нашім жытю. Чи ся нам сесе любит, чи ніт, мотив питя найдеме в розмаітых обрышах культуры, од торжественных стріч, по традицийны сьпіванкы, котрым призриме ся ближе. Што повідали і якы пересьвідчыня подавали іх тексты? Чи мож было выйти терезвым з лемківського весіля? Чи гнеска змінят ся наш підхід до питя? На тоты і дуже іншых зьвідань спрібуют одповісти нашы редакторы Оксана Грабан-Ліхтаньска і Данько Горощак. Просиме послухати!

Премієра проґраму в середу 20 мая 2026 о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Nasz redaktorski duet weźmie na tapet wódkę, wino, piwo, samogon… ale wcale nie zamierza ich spożywać, ani tym bardziej Was to tego namawiać. „Lepiej Ty się napij wina – to jest dobra medycyna” – mówi łemkowska piosenka ludowa, niech Was to jednak nie zmyli! Pogadanka Oksany i Dańka to program o rzeczach ważnych z lekkim przymrużeniem oka, nie ma zachęcać do spożywania napojów wyskokowych, a raczej do refleksji nad ich obecnością w naszym życiu. Czy się nam to podoba, czy nie, motyw picia alkoholu znajdziemy w różnych obszarach kultury, od okazjonalnych spotkań, po tradycyjne pieśni, którym przyjrzymy się bliżej. Co nam mówiły i jakie przekonania budziły ich teksty? Czy można było wyjść trzeźwym z łemkowskiego wesela? Czy współcześnie zmienia się nasze podejście do picia? Na te i wiele innych pytań spróbują odpowiedzieć nasi redaktorzy Oksana Graban-Lichtańska i Daniel Horoszczak. Zapraszamy do słuchania!

Premiera programu w środę 20 maja 2026 o godz. 20:00. Powtórki programu w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.

В авдициі Радіо Лемко просиме Вас на стрічу з творчістю Юстины Максимчак– маляркы, історичкы штукы і консерваторкы діл штукы, звязаной з Пшемковом на Нижнім Шлескy. Артистка скінчыла консервацию і реставрацию діл штукы в Нисі, Вчыла ся тіж в Академіі Красных Штук во Вроцлаві і на Вроцлавскым Університеті. Брала участ в індивідуальных і спільных выставах, медже інчыма в выставі „Формы присутности. Штука Лемків/Карпатскых Русинів”, котру до 30 червця мож обзерати в Державным Музею в Варшаві. Будеме бесідувати о малярстві Юстины, єй інспірациях, вражливости на деталь і емоциях схованых в образах. Не бракне тіж рефлексий о штуці як о способі оповіданя о памяти і штоденности. То буде стріча з творчістю повном сымволів, барв і особистой наррациі. Обовязково зазрийте на сторону артисткы, де презентує своі праці.

Премієра авдициі в середу 13 мая о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – – – –

W audycji Radio Lemko zapraszamy na spotkanie z twórczością Justyny Maksymczak – malarki, historyczki sztuki i konserwatorki dzieł sztuki związanej z Przemkowem na Dolnym Śląsku. Artystka studiowała konserwację i restaurację dzieł sztuki w Nysie, kształciła się również na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu oraz na Uniwersytecie Wrocławskim. Brała udział w wystawach indywidualnych i zbiorowych, m.in. w wystawie „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich”, którą do 30 czerwca można oglądać w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie. Porozmawiamy o malarstwie Justyny, jej inspiracjach, wrażliwości na detal i emocje ukryte w obrazach. Nie zabraknie również refleksji o sztuce jako sposobie opowiadania o pamięci i codzienności. To będzie spotkanie z twórczością pełną symboli, kolorów i osobistej narracji. Koniecznie zajrzyjcie na stronę artystki, gdzie prezentuje swoje obrazy.

Premiera audycji w środę 13 maja o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.




Юстина Максимчак в часі роботы при реновациі мураля „Брексіт” авторства Банксого.
Justyna Maksymczak podczas pracy przy renowacji muralu „Brexit” autorstwa Banksy’ego.

Знимкы зо стороны: https://maksymczak.com/
Zdjęcia ze strony: https://maksymczak.com/