Miesiąc: sierpień 2026

Чи лемківского языка мож вчыти ся лем дома або в школі? Не каждий мал шансу вынести бесіду з родинного гнізда, такой в дорослости глядат можливости навчыти ся го на розмаіты способы. Підпертьом для Лемків сут розмаіты едукацийны проєкты, котры помагают присвоіти азбуку, словництво, ґраматику, ідіом, вымову і іншы аспекты языка. Бо вчыти ся го мож не лем з підручників і словників, але з жывого контакту з культуром і другым чловеком, публицистичныма і літерацкыма текстами, в формі писаній і чытаній. „Вчыня ся языка то дорога, котра николи ся не кінчыт” – повідат Оксана Грабан-Ліхтаньска, лемківска соспільно-культурна діячка, едукаторка, перекладачка, журналистка і лекторка.

Просиме Вас на реляцию з Михалова, де на 46. Лемківской Ватрі на Чужыні была стріча з Оксаном, ведена Ольгом Стариньском. Перенесеме ся до Шатра Бесід, в котрім бесідували о розмаітых проєктах посвяченых плеканю лемківского языка. Дознате ся о тереновых баданях над лемківскыма віруванями до авторскых оповідань Оксаны під наголовком „Вышептане”, створеных в рамах літерацкой стипендиі. Почуєте выімкы лемківского перекладу єдной з найбарже знаных во сьвіті книжок для діти – „Піпі Поньчошкані” Астрид Ліндґрен. Оксана запросит Вас на курс лемківского языка онляйн, што рушат на осін, на котрий гнет мож буде ся зголашати. Познате тіж тогорічны новинкы, котры юж появили ся і будут появляти в найближшых місяцях в рамах проєкту Фай по свому, што пропаґує і підперат вчыня лемківского языка в соспільных медиях. Гідні ся діє, та най Вас нич не омине!

Премієра авдициі в середу 26 серпня 2026 о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – – –

Czy języka łemkowskiego można uczyć się tylko w domu lub w szkole? Nie każdy miał szansę wynieść język z rodzinnego gniazda, więc w dorosłości szuka możliwości nauczyć się go na różne sposoby. Wsparciem dla Łemków są różnorodne projekty edukacyjne, które pomagają przyswoić alfabet, słownictwo, gramatykę, idiom, wymowę i inne aspekty języka. Bo można się go uczyć nie tylko z podręczników i słowników, ale z żywego kontaktu z kulturą i drugim człowiekiem, tekstami publicystycznymi i literackimi, w formie pisanej i czytanej. „Nauka języka to droga, która nigdy się nie kończy” – mówi Oksana Graban-Lichtańska, łemkowska działaczka społeczno-kulturalna, edukatorka, tłumaczka, dziennikarka i lektorka.

Zapraszamy Was na relację z Michałowa, gdzie na 46. Łemkowskiej Watrze na Obczyźnie odbyło się spotkanie z Oksaną, poprowadzone przez Olgę Starzyńską. Dowiecie się o badaniach terenowych nad łemkowskimi wierzeniami do autorskich opowiadań Oksany pod tytułem „Wyszeptane”, stworzonych w ramach stypendium literackiego. Usłyszycie fragmenty łemkowskiego przekładu jednej z najbardziej znanych na świecie książek dla dzieci – „Pippi Långstrump” Astrid Lindgren. Oksana zaprosi Was na kurs języka łemkowskiego online, ruszający jesienią, na który będzie można się niebawem zgłaszać. Poznacie tegoroczne nowinki, które pojawiły się i pojawią w najbliższych miesiącach w ramach projektu Faj po swomu, popularyzującego i wspierającego naukę języka łemkowskiego w mediach społecznościowych. Sporo się dzieje, niech Was nic nie ominie!

Premiera audycji w środę 26 sierpnia 2026 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.

Ольга Стариньска і Оксана Грабан-Ліхтаньска (фот. Укач Олесьнєвич) / Olga Starzyńska i Oksana Graban-Lichtańska (fot. Łukasz Oleśniewicz)

W dniach 31 lipca–2 sierpnia 2026 roku odbyła się 46. edycja Łemkowskiej Watry na Obczyźnie. Do Michałowa, niewielkiej miejscowości na Dolnym Śląsku, niedaleko Lubina, przyjechali Łemkowie oraz miłośnicy łemkowskiej kultury z całej Polski i zagranicy. Tegoroczna Watra, obok licznych występów scenicznych, oferowała także wiele atrakcji dla dzieci i dorosłych – warsztaty, nowe strefy tematyczne oraz prelekcje poświęcone historii i kulturze Łemków. Jednym z zaproszonych prelegentów był Jerzy Starzyński – historyk, działacz społeczno-kulturalny, założyciel Łemkowskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Kyczera”, organizator Międzynarodowego Festiwalu Folklorystycznego „Świat pod Kyczerą” oraz autor licznych publikacji.

Podczas spotkania wokół trzytomowego wydania „Preselyly nas musowo. Listy Łemków z lat 1947–1948” Jerzy Starzyński opowiedział o pracy nad tym wyjątkowym cyklem, który stanowi niezwykle cenne świadectwo tragicznych losów społeczności łemkowskiej w czasie akcji „Wisła”. Publikacja ukazuje wydarzenia z perspektywy samych przesiedleńców. Zebrana w tomach korespondencja pozwala spojrzeć na wysiedlenia oczami osób, które go doświadczyły – na ich codzienność, emocje, tęsknotę za rodzinnymi stronami oraz próby odnalezienia się w nowej rzeczywistości. Prywatne listy tworzą żywy obraz historii, który wykracza poza oficjalne dokumenty i opracowania. Spotkanie, będące okazją do poznania kulisów powstania publikacji oraz rozmowy o pamięci, historii i dziedzictwie Łemków, poprowadził Jan Rubicz z Łosia k. Gorlic.

Premiera programu w środę 19 sierpnia 2026 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę 22-23 sierpnia o godz. 14:00.

– – – – – – – – – – – –

В днях 31 липця – 2 серпня 2026 рока была 46. едиция Лемківской Ватры на Чужыні. До Михалова, невелькой місцевости на Нижнім Шлеску, недалеко Любіна, приіхали Лемкы тай любителі лемківской культуры з цілой Польщы і заграниці. Тогорічна Ватра, обік сценічных выступів, пропонувала тіж вельо атракций для діти і дорослых – варштаты, новы тематичны зоны і прелекциі посвячены істориі і культурі Лемків. Єдным з запрошеных бесідників были Юрій Стариньскій – історик, соспільно-культурний діяч, основатель Лемківского Ансамблю Пісні і Танця “Кычера”, орґанізатор Медженародного Фолькльорного Фестівалю “Сьвіт під Кычером”, тай автор вельох публикаций.

В часі стрічы звязаной з тритомовым выданьом “Преселили нас мусово. Листы Лемків з років 1947-1948” Юрій Стариньскій оповіли о праці над тым вынятковым цикльом, котрий є на чудо цінным сьвідоцтвом трагічной долі лемківской соспільности в часі акциі “Вісла”. Публикация вказує діі з погляду самых выселеных. Зобраны в томах листы дают пізріти на выселіня очами люди, котры го зазнали – на іх штоденніст, емоциі, тугу за рідном земьлом тай пробы однайти ся в новій реальности. Приватны листы творят жывий образ істориі, котрий выходит поза офіцийны документы і опрацуваня. Стрічу, што была нагодом познати тло вказаня ся публикаций і побесідивати о памяти, істориі, спадковині Лемків, вюл Іван Рубич з Лосі к. Ґорлиц.

Премієра проґраму в середу 19 серпня 2026 о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю 22-23 серпня о год. 14:00.

знимкы: два томы книжок „Преселили нас мусово. Листы Лемків з років 1947-1948” выд. ЛАПіТ „Кычера”, такой дві архівальны фотоґрафіі з 30. років ХХ віку, што публикуваны сут в ІІ томі – на першій Свято Йордан в Новівси к. Крениці, на другій корчма Гумецкых в Устю Рускім

zdjęcia: dwa tomy książek „Preselyly nas musowo. Listy Łemków z lat 1947-1948” wyd. ŁZPiT „Kyczera”, a także dwie fotografie archiwalne z lat 30. XX wieku, opublikowane w II tomie – na pierwszej Święto Jordan w Nowej Wsi k. Krynicy, na drugiej karczma Humeckich w Uściu Ruskim

Просиме на бесіду з Паньом Юлиянном Ґоґоц (з дому Гавран), што вродили ся 25 сiчня 1926 рока. В акциi “Вiсла” были выселены зо села Мохначка Нижня, гнеска жыют в Самбори. 100 рокiв то вынятковий ювілей, то гарде сьвiдоцтво долгого, богатого споминами жытя. То час задумы над перешлыма роками, полныма тяжкой роботы, жертвы, дбаня о родину i преказуваня вартости, якы формували наступны поколiня. Просиме на проґрам посвячений 100. рiчницi народин єдной з найстаршых Лемкынь в Польщы. Панi Юлиянна забере нас на Лемковину, верне споминами до часiв II Сьвiтовой Вiйны i подiй акциi “Вiсла”. Бесіду з Паньом Юлиянном перевела Наталия Цьолка.

Проґрам будеме пущати в неділю 2 серпня 2026 о год. 14:00, 16:00 і 18:00.

– – – – – – – –

Zapraszamy na wywiad z Panią Julianną Gogoc (z domu Hawran) urodzoną 25 stycznia 1926 r. W ramach akcji “Wisła” wysiedlona została ze wsi Mochnaczka Niżna, obecnie mieszka w miejscowości Samborz. 100 lat to wyjątkowy jubileusz, to piękne świadectwo długiego, bogatego we wspomnienia życia. To czas refleksji nad minionymi latami, pełnymi ciężkiej pracy, poświęcenia, troski o rodzinę oraz przekazywania wartości, które kształtowały następne pokolenia. Zapraszamy na program poświęcony 100. rocznicy urodzin jednej z najstarszych Łemkiń w Polsce. Pani Julianna zabierze nas na Łemkowszczyznę, sięgnie wspomnieniami do czasów II Wojny Światowej oraz wydarzeń związanych z akcją “Wisła”. Wywiad z Panią Julianną przeprowadziła Natalia Ciołka.

Program emitowany będzie w niedzielę 2 sierpnia 2026 o godz. 14:00, 16:00 i 18:00.

Знимкы з родинного архіву Пані Юлиянны
Zdjęcia z archiwum rodzinnego Pani Julianny