W dniach 31 lipca–2 sierpnia 2026 roku odbyła się 46. edycja Łemkowskiej Watry na Obczyźnie. Do Michałowa, niewielkiej miejscowości na Dolnym Śląsku, niedaleko Lubina, przyjechali Łemkowie oraz miłośnicy łemkowskiej kultury z całej Polski i zagranicy. Tegoroczna Watra, obok licznych występów scenicznych, oferowała także wiele atrakcji dla dzieci i dorosłych – warsztaty, nowe strefy tematyczne oraz prelekcje poświęcone historii i kulturze Łemków. Jednym z zaproszonych prelegentów był Jerzy Starzyński – historyk, działacz społeczno-kulturalny, założyciel Łemkowskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Kyczera”, organizator Międzynarodowego Festiwalu Folklorystycznego „Świat pod Kyczerą” oraz autor licznych publikacji.
Podczas spotkania wokół trzytomowego wydania „Preselyly nas musowo. Listy Łemków z lat 1947–1948” Jerzy Starzyński opowiedział o pracy nad tym wyjątkowym cyklem, który stanowi niezwykle cenne świadectwo tragicznych losów społeczności łemkowskiej w czasie akcji „Wisła”. Publikacja ukazuje wydarzenia z perspektywy samych przesiedleńców. Zebrana w tomach korespondencja pozwala spojrzeć na wysiedlenia oczami osób, które go doświadczyły – na ich codzienność, emocje, tęsknotę za rodzinnymi stronami oraz próby odnalezienia się w nowej rzeczywistości. Prywatne listy tworzą żywy obraz historii, który wykracza poza oficjalne dokumenty i opracowania. Spotkanie, będące okazją do poznania kulisów powstania publikacji oraz rozmowy o pamięci, historii i dziedzictwie Łemków, poprowadził Jan Rubicz z Łosia k. Gorlic.
Premiera programu w środę 19 sierpnia 2026 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę 22-23 sierpnia o godz. 14:00.
– – – – – – – – – – – –
В днях 31 липця – 2 серпня 2026 рока была 46. едиция Лемківской Ватры на Чужыні. До Михалова, невелькой місцевости на Нижнім Шлеску, недалеко Любіна, приіхали Лемкы тай любителі лемківской культуры з цілой Польщы і заграниці. Тогорічна Ватра, обік сценічных выступів, пропонувала тіж вельо атракций для діти і дорослых – варштаты, новы тематичны зоны і прелекциі посвячены істориі і культурі Лемків. Єдным з запрошеных бесідників были Юрій Стариньскій – історик, соспільно-культурний діяч, основатель Лемківского Ансамблю Пісні і Танця “Кычера”, орґанізатор Медженародного Фолькльорного Фестівалю “Сьвіт під Кычером”, тай автор вельох публикаций.
В часі стрічы звязаной з тритомовым выданьом “Преселили нас мусово. Листы Лемків з років 1947-1948” Юрій Стариньскій оповіли о праці над тым вынятковым цикльом, котрий є на чудо цінным сьвідоцтвом трагічной долі лемківской соспільности в часі акциі “Вісла”. Публикация вказує діі з погляду самых выселеных. Зобраны в томах листы дают пізріти на выселіня очами люди, котры го зазнали – на іх штоденніст, емоциі, тугу за рідном земьлом тай пробы однайти ся в новій реальности. Приватны листы творят жывий образ істориі, котрий выходит поза офіцийны документы і опрацуваня. Стрічу, што была нагодом познати тло вказаня ся публикаций і побесідивати о памяти, істориі, спадковині Лемків, вюл Іван Рубич з Лосі к. Ґорлиц.
Премієра проґраму в середу 19 серпня 2026 о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю 22-23 серпня о год. 14:00.
знимкы: два томы книжок „Преселили нас мусово. Листы Лемків з років 1947-1948” выд. ЛАПіТ „Кычера”, такой дві архівальны фотоґрафіі з 30. років ХХ віку, што публикуваны сут в ІІ томі – на першій Свято Йордан в Новівси к. Крениці, на другій корчма Гумецкых в Устю Рускім
zdjęcia: dwa tomy książek „Preselyly nas musowo. Listy Łemków z lat 1947-1948” wyd. ŁZPiT „Kyczera”, a także dwie fotografie archiwalne z lat 30. XX wieku, opublikowane w II tomie – na pierwszej Święto Jordan w Nowej Wsi k. Krynicy, na drugiej karczma Humeckich w Uściu Ruskim