Радіо Лемко для діти / Radio Lemko dla dzieci

Прото же в Польщы позапераны сут школы на найближшы два тыжні, специяльні для нашых наймолодшых слухачів зрыхтували сме бльокы з проґрамами і музиком для діти. Каждого дня, од понеділька до пятниці в годинах 10:00-12:00, мож будете почути авдициі з циклю Лемколянд (серед них байкы і едукацийны проґрамы), переполнены звуками акциі і розбуджаючы представу Оповіданкы бабы Теклі, тай фраґменты авдіокнижок з сериі Ґолем – Віні Пу і Малого Прінца по лемківскы. Вшытко в представленім порядку і в товаристві лемківскых сьпіванок для діти. На списі найдете наголовкы окремых проґрамів на каждий ден протягом того тыжня, плян на другій тыжден опубликуєме за пару дни. Просиме Вас щыро до нашой байковой загорідкы. Будте здравы і майте ся добрі!

– – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Ponieważ w Polsce szkoły są zamknięte przez najbliższe dwa tygodnie, specjalnie dla naszych najmłodszych słuchaczy przygotowaliśmy bloki z programami i muzyką dla dzieci. Każdego dnia, od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00-12:00, będzie można usłyszeć audycje z cyklu Lemkoland (wśród nich bajki i programy edukacyjne), przepełnione dźwiękami akcji i pobudzające wyobraźnię Opowieści babci Tekli, a także fragmenty audiobooków z serii Golem – Kubusia Puchatka i Małego Księcia po łemkowsku. Wszystko w przedstawionej kolejności i w towarzystwie łemkowskich piosenek dla dzieci. Na liście znajdziecie tytuły poszczególnych programów na każdy dzień w ciągu tego tygodnia, plan na kolejny tydzień opublikujemy za kilka dni. Zapraszamy Was serdecznie do naszego bajkowego ogrodu. Bądźcie zdrowi i miejcie się dobrze!

Лемколянд на добраніч / Lemkoland na dobranoc

Просиме нашых наймолодшых слухачів на проґрам з циклю „Лемколянд на добраніч”. Почуєте байку о бідным хлопцю, котрий за свою одвагу, мудріст і добре серце заслужыл королівства. Не буде хыбило збієцкой дружыны, маґічной штукы і прекрасных дівок короля. Буде ся гідні діяти!

На лемківску байку в товаристві емоцийной музикы просиме в четвер 12.03. о год 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 19:00.

– – – – – – – – – – – – – – –

Zapraszamy naszych najmłodszych słuchaczy na program z cyklu „Lemkoland na dobranoc”. Usłyszycie bajkę o biednym chłopcu, który za swoją odwagę, mądrość i dobre serce zasłużył na królestwo. Nie zabraknie zbójeckiej szajki, magicznych sztuczek i przepięknych córek króla. Sporo będzie się działo!

Na łemkowską bajkę w towarzystwie emocjonującej muzyki zapraszamy w czwartek 12.03. o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 19:00.


образок Юлієты Ґонзалез-Спрінґер зо збіркы байок „Як липнане сонце до міха імали” (вид. Кычера)
ilustracja Juliety González-Springer ze zbioru bajek „Jak lypniane sonce do micha imaly” (wyd. Kyczera)

Народна медицина Лемків / Tradycyjna medycyna Łemków

Задумували сте ся даколи, як давно ся лічыли на Лемковині, в селечках схованых медже горами і лісами, далеко од містецкых выгід? О народній лемківскій медицині дуже ся не бесідує ани не пише, зато сягли сме до джерела – зобрали сме інформациі серед Лемків, котры іщы памятают тоты часы. В проґрамі оповіме о давных домашніх способах, котрыма Лемкы лічыли ся од середины і з верха, в легкых і барже поважных проблемах зо здравльом. Декотры методы здают ся очевидны, другы чудуют, а іншы на саму думку выкликуют на карху гусячу скору! В авдициі познате тіж лемківскы назвы хворіт і рослин, котры гнеска мало хто бесідує. А хєд хочете звекшыти своє знаня о самых зілях, можете отримати од нас Лемківскій Зільник выданий през Фундацию Стара Дорога. Подільте ся з нами методом лічыня, о котрій чули сте од Лемків старшого поколіня – свій коментар лиште під постом о тім проґрамі на Фейсбуці. Серед коментарів выбереме найцєкавший, а автора нагородиме (на зголошыня чекаме до 8 марця).

Премієра проґраму в середу 03.03 о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – –

Zastanawialiście się kiedykolwiek, jak dawniej leczono się na Łemkowszczyźnie, w wioskach ukrytych między górami i lasami, daleko od miastowych wygód? O tradycyjnej łemkowskiej medycynie wiele się nie mówi ani nie pisze, dlatego sięgnęliśmy do źródła – zebraliśmy informacje wśród Łemków, którzy pamiętają jeszcze te czasy. W programie opowiemy o dawnych domowych sposobach, którymi Łemkowie leczyli się od wewnątrz i z zewnątrz, w lżejszych i poważniejszych problemach zdrowotnych. Jedne metody wydają się oczywiste, drugie zaskakują, a jeszcze inne na samą myśl wywołują na karku gęsią skórkę! W audycji poznacie również łemkowskie nazwy chorób i roślin, których dziś mało kto używa. A jeśli chcecie poszerzyć swoją wiedzę o samych ziołach, możecie otrzymać od nas Łemkowski Zielnik wydany przez Fundację Stara Droga. Podzielcie się z nami metodą leczenia, o której słyszeliście od Łemków starszego pokolenia – swój komentarz zostawcie pod postem o tym programie na Facebooku. Wśród komentarzy wybierzemy najciekawszy, a autora nagrodzimy (na zgłoszenia czekamy do 8 marca).

Premiera programu w środę 03.03 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o 14:00.

„Гербаріюм. Лемківскій Зільник” Фундациі Стара Дорога / „Herbarium. Łemkowski Zielnik” Fundacji Stara Droga

Одышли Штефан Гладик / Odszedł Stefan Hładyk

Штефан Гладик (1948-2020)

Не стало медже нами великого сына лемківской землі – Штефана Гладика. Од все были вірны своім предкам – чи на далекій чужыні, чи юж в горах, в Білянці, коло рідной Кунковы. Юж од вісемдесятых років XX столітя старали ся о верніня лемківскых лісів, што принесло остатніма роками свій щедрий плід. Пан Гладик были головом Об’єднання лемків і причынили ся до організуваня жытя лемківской громады, бороли ся м.ін. о приверніня імена Епіфанія Дровняка, підтримуваня памяти о Шыбеничнім Верху, таблиці з кириличныма назвами лемківскых сіл, репрезентували Лемків в Комісиі Спільной Уряду і Народных і Етнічных Меншын. Вшытко не годен назвати, не годен описати страту. Одышли няньо, муж, дідо, брат Лемків і сын Лемковины. Вічная Памят.

Похорон упокійного Штефана Гладика буде 5 марця 2020 р. о год. 10:00 в православній церкви Покровы Божой Матери і Почаівской Іконы Божой Матери в Білянці.

– – – – – – – – – –

Stefan Hładyk (1948-2020)

Zabrakło wśród nas wielkiego syna łemkowskiej ziemi – Stefana Hładyka. Od zawsze był on wierny swoim przodkom – czy na dalekiej obczyźnie, czy już w górach, w Bielance, blisko rodzimej Kunkowy. Już od 80. lat XX w. starał się o przywrócenie łemkowskich lasów, co w ostatnich latach przyniosło swój owoc. Pan Hładyk był przewodniczącym Zjednoczenia Łemków i przyczynił się do organizacji życia łemkowskiej społeczności, walczył m.in. o przywrócenie imienia Epifaniusza Drowniaka (Nikifora), podtrzymanie pamięci o Szubienicznym Wierchu, tablice z cyrylicznymi nazwami łemkowskich wsi, reprezentował Łemków w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Wszystkiego nie sposób nazwać, nie sposób opisać stratę. Odszedł ojciec, mąż, dziadek, brat Łemków i syn Łemkowszczyzny. Wicznaja Pamiat.

Uroczystości pogrzebowe ś.p. Stefana Hładyka rozpoczną się 5 marca 2020 r. o godz. 10:00 w cerkwi prawosławnej p.w. Opieki Matki Bożej i Poczajowskiej Ikony Matki Bożej w Bielance.


знимка з родинного архіву / zdjęcie z archiwum rodzinnego

Спільне гляданя музичных «смачків» / Wspólne poszukiwania muzycznych „smaczków”

В музиці сут прихованы схематы. Часто єден акорд зробит зо сьпіванкы великій твір. До спільного гляданя тых же схематів «смачків» забрали ся члены двох груп – лемківского ансамблю «Квіточок» з Лігниці і учеників артистичной школы зо Свидника. Пан Андрий Переґрим оповіли нашому редакторови Грицкови о парудньовій візиті в Руснаків споза Бескіда і рыхтуваню концерту участників стрічы. Тепер до выслуханя бесіды і концерту просиме Вас!

На премієровий проґрам просиме в середу 26.02 о год. 20:00. Авдицию мож буде послухати зас в суботу і неділю о год. о 14:00.

– – – – – – – – – – – – – – – –

W muzyce chowają się schematy. Często jeden akord robi z piosenki wielki utwór. Wspólnych poszukiwań takich schematów „smaczków” podjęli się członkowie dwóch grup – łemkowskiego zespołu „Kwitoczok” z Legnicy i uczniów szkoły artystycznej w Svidniku na Słowacji. Pan Andrzej Peregrym opowiedział naszemu redaktorowi Hryckowi o parudniowej wizycie u Rusnaków zza południowej granicy i przygotowaniach do koncertu uczestników spotkania. Teraz do wysłuchania rozmowy i koncertu zapraszamy Was!

Na premierę programu zapraszamy w środę 26.02 o godz. 20:00. Audycję można będzie usłyszeć ponownie w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.


фот. Ваньо Рубич / fot. Jan Rubicz

Шеста з Сериі Ґолем! / Szósta z Serii Golem!

кале топанкі
парне шнуркенца
сар ме лен на урава
пре забава на джава

чорны черевікы
з білыма шнурками
кєд си іх не вдію
на забаву не піду

– ромска народна співанка –

Стоваришыня Лемко Тавер выдало наступну книжку з циклю перекладів сьвітовой літературы на лемківскій язык. Творцьом Сериі Ґолем і заєдно перекладачом є Петро Криницкій, котрий тым разом перевюл сучасну словацку прозу. КАЛЕ ТОПАНКІ то книжка Вітя Ставярского, што не лем наголовком, але і змістом навязує до жытя Ромів.

Ромове і іх траґікомічне жытя ярмаковых купців, жытелів кольоній та іншых характерных постав. Гандляр Ферді, в рамах компенсациі долгу, дістає молоду і прекрасну Сабіну. Лем же она скоро му втече, жебы найти свою правдиву любов. Динамічна наррация о ромскых гандлярях зо східньой Словациі. Повіст дорогы, гейбы циґанскій, Кустуріцовий роуд-муві, полна пристрасти, емоций, несподіванок, приправлена гумором, але i драматом.

Вітьо Ставярскі – вродил ся 22 жолтня 1960 рока в Пряшові, студиювал продукцию і сценаристыку, автор книжок Kivader (2007), Záchytka (2009), Kale topanky (2012), Človek príjemný (2014), Rinaldova cesta (2015) і Kšeft (2019); преклады його книжок вышли в Польщи, Украіні, Мадярах, Хорвациі і Словеніі; сценариста і режысер фільму Loli paradička.

Веце о книжці КАЛЕ ТОПАНКІ і Сериі ҐОЛЕМ почуєте недолго в Радіо Лемко. В справі публикациі пиште на: lemkofolk@o2.pl

– – – – – – – – – – – – – – – – – – –

kale topanki
parne sznurkenca
sar me len na urawa
pre zabawa na dżawa

czarne buty
z białymi sznurówkami
jak ich nie wzuję
w tany nie pójdę

– tradycyjna romska pieśń –

Stowarzyszenie Lemko Tower wydało kolejną książkę z cyklu przekładów dzieł światowych na język łemkowski. Twórcą Serii Golem i jednocześnie tłumaczem jest Piotr Krynicki, który tym razem podjął się przetłumaczenia współczesnej słowackiej prozy. KALE TOPANKI to książka Víťa Staviarsky’ego, nie tylko tytułem, ale i treścią nawiązuje do życia Romów.

Romowie i ich tragikomiczne życie jarmarcznych kupców, mieszkańców kolonii i innych charakterystycznych postaw. Handlarz Ferdi, w ramach kompensacji długu, dostaje młodą i przepiękną Sabinę. Jednak ona wkrótce ucieka w poszukiwaniu swojej prawdziwej miłosci. Dynamiczna narracja o handlarzach romskich ze wschodniej Słowacji. Powieść drogi, niby cygański, Kusturicowy road movie, pełna namiętności, emocji, niespodzianek, doprawiona humorem, ale i dramatem.

Víťo Staviarsky – urodził się 22 października 1960 roku w Preszowie, studiował produkcję i scenopisarstwo, autor książek Kivader (2007), Záchytka (2009), Kale topanky (2012), Človek príjemný (2014), Rinaldova cesta (2015) і Kšeft (2019); przekłady jego książek ukazały się w Polsce, Ukrainie, Węgrzech, Chorwacji i Słowenii; scenarzysta i reżyser filmu Loli paradička.

Więcej o książce KALE TOPANKI oraz Serii Golem usłyszycie niebawem w Radio Lemko. W sprawie publikacji piszcie na: lemkofolk@o2.pl


КАЛЕ ТОПАНКІ, Вітьо Ставярскі, Выдавництво Лемко Товер, Стшельце Краєньскє 2019
KALE TOPANKI, Víťo Staviarsky, Wydawnictwo Lemko Tower, Strzelce Krajeńskie 2019

Аґротуристика і пенсийонаты в Лемків / Agroturystyka i pensjonaty u Łemków

Зима то час, коли Лемковину вкрыват сьніговий пух, а білы чапы на деревах творят байковий краєвид. Притігат нас не лем єй краса, любов до свого, але тіж зимовы атракциі, котрых гев достатньо. Кєд будете зберати ся на Лемковину і глядати нічліг на час зимовых ферій, памятайте о гостинных Лемках, што рады Вас приймут в своіх порогах. Подаєме Вам листу ґаздів, котры занимают ся аґротуристиком. Запиште сой і приходте не лем в зимі. Добрі юж тепер подумати о ватрі!

Кєд ведеш аґротуристику або пенсийонат і хочеш дати о собі чути, напиш до нас: info@radio-lemko.pl

– – – – – – – – – – – – – – –

Zima to czas, kiedy Łemkowszczyznę przykrywa śnieżny puch, a białe czapy na drzewach tworzą bajkowy krajobraz. Przyciąga nas nie tylko jej piękno, miłość do rodzimego, ale też zimowe atrakcje, ich tutaj pod dostatkiem. Jeśli będzie wybierać się na Łemkowszczyznę i szukać noclegu, pamiętajcie o gościnnych Łemkach, którzy chętnie przyjmą Was w swoje progi. Podajemy Wam listę gospodarzy, zajmujących się agroturystyką. Zapiszcie sobie i przybywajcie nie tylko zimą. Dobrze już teraz pomyśleć o watrze!

Jeśli prowadzisz agroturystykę lub pensjonat i chcesz dać o sobie znać, napisz do nas: info@radio-lemko.pl

Нічліг на Короткій / Nocleg na Krótkiej
Марія Грич / Maria Grycz

Krótka 15, Krynica-Zdrój
+48 512 282 110
http://noclegnakrotkiej.pl/

Вілля Мак / Willa Mak
Варвара і Славомир Макухы/ Barbara i Sławomir Makuchowie

Jastrzębia 13, Krynica-Zdrój
+48 18 471 39 18
http://www.centrumnoclegi.pl/index.php/willa-mak

Вілля Дорота / Willa Dorota
Наталія і Петро Макухы / Natalia i Piotr Makuchowie

Jastrzębia 9, Krynica-Zdrój
+48 504 116 626
http://willadorota.pl/

Вілля Мая / Willa Maja
Катрена і Ярослав Макухы / Katarzyna i Jarosław Makuchowie

ul. Kraszewskiego 126A, Krynica-Zdrój
+48 570 700 701
http://www.noclegimaja.pl/

Вілля Лена / Willa Lena
Аліция і Павльо Макухы / Alicja i Paweł Makuchowie

Pułaskiego 23, Krynica-Zdrój
+48 690 694 858
http://www.noclegilena.pl/

Вілля Троянда / Willa Trojanda
Лідия і Штефан Макухы / Lidia i Stefan Makuchowie

Pułaskiego 44, Krynica-Zdrój
+48 609 687 278, 18 471 26 02
https://trojanda.nocowanie.pl/

Аґротуристична ґаздівка / Gospodarstwo agroturystyczne
родина Гутыряків / rodzina Hutyriaków

Wołowiec 8, gmina Sękowa
+48 18 351 00 14
http://www.agroturystyka-wolowiec8.pl/

Хыжкы ДОСБАЙКА / Domki DOSBAJKA
родина Пыжів / rodzina Pyrzów

Małastów 8, gmina Sękowa
+48 510 016 077
http://beskiddomki.eu/

знимка Кароліна Леґутко / zdjęcie Karolina Legutko

Лемколянд на добраніч / Lemkoland na dobranoc

Просиме нашых малых слухачів на проґрам з циклю Лемколянд на добраніч. В вечірній авдициі представиме три байкы по лемківскы, котры навязуют до словяньскых легенд, вказуют давне жытя на Лемковині, але тіж несут зо собом універсальны вартости. Оповісткы прочытаны на ролі, прикрашены музиком і звуками акциі, перенесут діточкы до байковых сьвітів і уколышут до сну.

На проґрам просиме в пятницю 24.01. о год. 19:00, повоторіня в суботу і неділю, тіж о год. 19:00.

– – – – – – – – – – – – – –
Zapraszamy naszych małych słuchaczy na program z cyklu Lemkoland na dobranoc. W wieczornej audycji przedstawimy trzy bajki po łemkowsku, które nawiązują do słowiańskich legend, ukazują dawne życie na Łemkowszczyźnie, ale też niosą z sobą uniwersalne wartości. Opowieści przeczytane na role, okraszone muzyką i dźwiękami akcji, przeniosą dzieciaki w bajkowe światy i ukołyszą do snu.

Na program zapraszamy w piątek 24.01. o godz. 19:00, powtórki w sobotę i niedzielę, również o godz. 19:00.

На білых верхах Лемковины / Na białych grzbietach Łemkowszczyzny

Образ єст мовчазном поезийом, а поезия – бесідуючым образом
/Сімонідес з Кеос/

Идучы за Сімонідесом з Кеос треба повісти, же Володислав Грабан то не лем знаменитий представитель и будитель лемківской літературы, але и, а радше передовшыткым, маляр о необмеженым таланті, котрий з парох слів годен творити образы. Іх головным ліричным геройом єст Лемковина, Володислав Грабан вказує нам єй красу, помагат нам єй чути серцьом и познавати умом. Йoго поезия переповнена єст емоциями, стрічают ся в ній: радіст и туга, жаль и безграничне захопліня. В авдициі почуєме вершы Володислава Грабана, посмотриме на Лемковину очами поеты. Юж о хвилю стрінеме ся з його поетицкыма імпресиями, але тіж и з подіями з його жытя, котры творили поету-маляря, артисту.

На премієровий проґрам просиме Вас в середу 1.01 о год. 20:00. Авдицию мож буде послухати зас в суботу і неділю о год. о 14:00.

– – – – – – – – – – – –

Malarstwo jest milczącą poezją, a poezja – mówiącym malarstwem
/Symonides z Keos/

Podążając za Symonidesem z Keos należałoby stwierdzić, że Władysław Graban jest nie tylko wybitnym przedstawicielem i krzewicielem łemkowskiej literatury, ale także, a raczej przede wszystkim, malarzem o niezwykłym talencie, który z kilku zaledwie słów tworzy wspaniałe obrazy. Ich głównym bohaterem jest oczywiście Łemkowyna. Władysław Graban ukazuje nam jej piękno i na niej skupia naszą wyobraźnię i zmysły. Jego poezja przepełniona jest emocjami, spotykają się w niej radość, tęsknota, żal i uwielbienie. W audycji usłyszymy wiersze Władysława Grabana, na Łemkowynę spojrzymy oczyma poety. Już za chwilę spotkamy się z jego poetyckimi impresjami, ale również z wydarzeniami z jego życia, które ukształtowały poetę-malarza, artystę.

Na premierę programu zapraszamy w środę 01.01 o godz. 20:00. Audycję można będzie ponownie w sobotę i niedzielę o godz. 14:00.


Володислав Грабан / Władysław Graban

Полетіл він на край сьвіта / Poleciał na kraniec świata

В редакциі Радіо Лемко фурт задумуєме ся, кого можеме запросити до проґраму, штобы оповіл Вам о своій пасиі ци роботі. А чи праця може быти єднако улюбленым на сьвіті занятьом? Наш гіст повідат, же кєд робиш тото, што любиш, не будеш в роботі ани єден ден. В його припадку треба любити літаня! Ярослав Ленько є професийональным пільотом в летничых лениях, літат так курсами пасажырскыма, як і товаровыма. Хоц іщы всяди не літал, не значыт, же даколи дальше го не понесе, прото же ограничают го лем технічны можливости аеропляну. Пару років до заду ани не думал, што його жытя може ся чысто змінити, а екран компутера замінит на вікно кокпіту і буде позерал на сьвіт з іншой перспективы. В проґрамі Радіо Лемко почуєте не лем о сполненых мріях, але познате тайна летництва. Може то занятя для дакого з Вас? Кєд боіш ся літаня, наш гіст доведе, што не такє тото страшне як нам ся видит. Послухайте, а мы забереме Вас выжше хмар!

Премієра авдициі в пятницю 27.12 о год. 20:00. Повторіня в суботу і неділю о год. 16:00.

– – – – – – – – – – – – – – –

W redakcji Radio Lemko bezustannie zastanawiamy się, kogo możemy zaprosić do programu, aby opowiedział Wam o swojej pasji czy pracy. A czy zawód może być jednocześnie ulubionym zajęciem na świecie? Nasz gość mówi, że jeśli robisz to, co lubisz, nie będziesz pracować ani jednego dnia. W jego przypadkiem trzeba lubić latanie! Jarosław Łeńko jest zawodowym pilotem w liniach lotniczych, lata zarówno kursami pasażerskimi, jak i towarowymi. Choć jeszcze nie latał wszędzie, nie oznacza to, że kiedyś nie poniesie go dalej, gdyż ograniczają go jedynie możliwości techniczne samolotu. Kilka lat temu nawet nie przypuszczał, że jego życie może się całkowicie zmienić, a ekran komputera zamieni na okno kokpitu i będzie spoglądał na świat z innej perspektywy. W programie Radio Lemko usłyszycie nie tylko o spełnionych marzeniach, ale też poznacie tajniki lotnictwa. Być może to zajęcie dla kogoś z Was? Jeśli boisz się latania, nasz gość udowodni, że nie jest to takie straszne jak nam się wydaje. Posłuchajcie, a my zabierzemy Was ponad chmury!

Premiera audycji w piątek 27.12 o godz. 20:00. Powtórki w sobotę i niedzielę o godz. 16:00.


Ярослав Ленько / Jarosław Łeńko